تنگی معیشت
راههاي توسعهي رزق
در اين فصل، اموري را كه موجب توسعهي رزق ميباشد در دو بخش ذكر میکنم: اعمال عبادي و غيرعبادي
بخش اول:
اعمال عبادي
در اين بخش، چند دستور را كه موجب توسعه و گسترش رزق و روزي ميباشد، ذكر ميكنم.
الف نمازها
پياپي خواندن نمازها (20)
يعني انسان نماز ظهر و عصر و همچنين مغرب و عشاء را در يك زمان بخواند، البته خواندن تعقيب فاصله محسوب نميشود.
تعقيب خواندن بعد از نماز صبح:
از امير المؤمنين (عليه السلام) نقل شده كه ميفرمود: «وَ الله اِنَّ ذِكْرَ اللهِ بَعْدَ الصَلاهِ الْغَداهِ إلي طُلُوعِ الشَّمْسِ اَسْرَعُ فِي طَلَبِ الرِّزقِ مِن الضَّرْب فِي الْارْضی» (21)
به خدا سوگند ذكر خدا گفتن بعد از نماز صبح تا طلوع خورشيد تأثيرش در تحصيل رزق از تجارت و بازرگاني بيشتر است.
نماز يوميه: از پيامبر (صلي الله عليه و آله و سلم) روايت شده است كه خير دنيا و آخرت در نماز است. (22)
نماز شب:
امام صادق (عليه السلام) فرمود: (صَلاهُ الّيلِ تُبيِّضُ الْوَجهَ و صَلاهُ الَّيْلِ تُطَيِّبُ الرِّيحَ وَ صَلاهُ الَّيلِ تَجْلِبُ الرِّزْق) (23) نماز شب صورت را سفيد (و نوراني) و بوي را خوش ميگرداند و نيز باعث روي آوردن رزق و روزي ميشود.
نماز وتيره امام صادق (عليه السلام) فرمود: (لاتَتركوا رَكْعَتَيْنِ بَعْدَ عِشاءِ الاخِرهِ فانَّهُ مَجْلَبَهٌ لِلْرِّزْق) (24)
دو ركعت (نافلهي) بعد از نماز عشا را ترك نكنيد، زيرا آن، وسيلهي روز آوردن رزق و روزي است.
نماز رزق:
پيامبر خدا (صلي الله عليه و آله و سلم) از قول جبرئيل در مورد كيفيت نماز رزق فرمود:
(انسان دو ركعت نماز ميخواند بدين صورت كه در ركعت اول سورهي حمد و يك مرتبه، انا عطيناك الكوثر را سه مرتبه، اخلاص را نيز سه مرتبه قرائت ميكند و در ركعت دوم سورهي حمد را يك مرتبه و هر يك از سورهي فلق و ناس را نيز سه مرتبه قرائت ميكند) 25
ب سورهها و آيات
1- قرائت قرآن در منزل:
امام صادق (عليه السلام) فرمود: اميرالمؤمنين (عليه السلام) چنين فرمود: «خانهاي كه در آن قرائت قرآن و ذكر خدا ميشود بركتش زياد ميگردد، فرشتگان در آن جا حاضر میشوند، شياطين ميروند و آن خانه براي اهل آسمان نور افشاني ميكند، آنچنان كه ستارگان درخشان براي اهل زمين نور ميافشانند، و بي شك خانهاي در آن قرائت قرآن و ذكر خدا نميشود بركتش كم ميشود، فرشتگان از آنجا ميروند و شياطين حضور مييابند.»(26)
2- سوره يس:
امام صادق (عليه السلام) : به راستي هر چيزي قلبي دارد و قلب قرآن سورهي يس است. پس كسي كه سورهي يس را پيش از دخول در شب بخواند، در آن روز تا شب ازجملهي كساني است كه محفوظ ميباشند و رزق و روزي نيز به ايشان داده شده است؛ و كسي كه شبانگاه پيش از خواب اين سوره را بخواند هزار فرشته را مأمور ميسازد كه او را از (شر) شيطان رانده شده و هر آسيبي حفظ كنند و اگر در آن روز بميرد خداوند او را داخل بهشت ميكند. (27)
3- سوره ذاريات:
امام صادق (عليه السلام) فرموده: سورهي ذاريات را در روز يا شب بخواند، خداوند امور زندگيش را اصلاح ميكند، رزق زيادي به او عنايت ميفرمايد و در قبرش چراغي ميافروزد كه تا روز قيامت نور ميافشاند. (28)
4- سوره قيامت:
پيامبر خدا (صلي الله عليه و آله و سلم) در حديثي فرمود: «... مداومت بر قرائت آن (سوره قيامت) موجب روي آوردن رزق و روزي، معنويت و نيز محبوبيت نزد مردم ميباشد.»(29)
5- ختم آيهي شريفهي (ان الله هو الرزاق ذوالقوه المتين) (30)
از عالم فاضل، مرحوم شيخ محمد رشتي نجفي نقل شده كه اين آيه بايد تا چهل روز، روزي بيست و هفت مرتبه بعد از نماز صبح بدون فاصله خوانده شود. عالم نامبرده ميگويد: من به اين دستور عمل كردم و پيش از تمام شدن چهل روز به ثروت فراواني دست يافتم. پدرم نيز اين دستور را تجربه كرده و به افرادي آموخته است. آنان نيز از اين ختم بهرهمند گرديدهاند.
ج ادعيه و اذكار
1- دعا كردن:
امام باقر (عليه السلام) از پدر بزرگوارشان و آن حضرت از پيامبر خدا (صلي الله عليه و آله و سلم) نقل كرد كه فرمود: «آيا شما را به اسلحهاي كه از دشمنتان برهاند و ارزاقتان را بيفزايد رهنمون گردم؟ اصحاب عرض كردند: آري، حضرت فرمود: شب و روز به درگاه خدايتان دعا كنيد و او را بخوانيد، زيرا دعا اسلحهي مؤمنان است. (31)»
2- دعا كردن براي مؤمنان:
اما صادق (عليه السلام) فرمودند: دعا كردن شخصي مسلمان، براي برادرش (برادر ديني) در غياب او، رزق را به سوي دعا كننده روانه ميكند، گرفتاري را از او باز ميگرداند و فرشتگان ميگويند: براي تو نيز دو چندان. (32)
3- استغفار:
پيامبر خدا (صلي الله عليه و آله و سلم) فرمود : «زياد استغفار كنيد، زيرا آن باعث روي آوردن رزق ميشود.»
4- دعايي كه پيامبر (صلي الله عليه و آله و سلم) آموخت: امام صادق (عليه السلام) فرمود: پيامبر خدا (صلي الله عليه و آله و سلم) اين دعا را تعليم نمود: «يا رازِقَ المُقِّلينَ يا راحِمَ المَساكينَ يا وَلِيَّ المؤمِنينَ يا ذَالقُوَّهِ المَتينُ صَلِّ علي مُحمَّدٍ و اَهْلِ بَيتهٍ و ارزُقني و عافِنِي وَ اكفني ما اَهّمِنی» (33)
بخش دوم:
اعمال غيرعبادي
1- صلهي رحم:
پيامبر خدا (صلي الله عليه و آله و سلم) فرمود:
كسي كه يك چيز را براي من ضمانت كند، من براي او چهار چيز ضمانت ميكنم، آن يك چيز اين است كه صلهي رحم به جاي آورد در اين صورت خداوند متعال او را دوست ميدارد، رزق و روزيش را زياد و عمرش را طولاني ميگرداند و او را به بهشتي كه وعدهاش داده است، ميبرد. (34)
2- روفتن بيرون منزل(35)
3- اداي امانت(36)
4- ياري كردن برادر ديني
5- صبح زود به دنبال رزق و روزي رفتن
6- بازگو كردن اذان:
يعني هر جملهاي را مؤذن ميگويد انسان تكرار نمايد.
حضرت رضا (عليه السلام) فرمود: مردي خدمت امام صادق (عليه السلام) از فقر و تهيدستي شكايت كرد، حضرت فرمود: «اَذِّن اذا سَمِعْتَ الأذانَ كما يُؤذِّنُ الْمُؤَذِّن» (37)
7-حرف نزدن در توالت
8-ترك حرص
> 9-ترك سوگند دروغ
10- شكر و سپاسگزاري از صاحب نعمت:
قرآن كريم ميفرمايد: (لَئِنْ شَكَرْتُمْ لاَزيدَنَّكُم) (38) (هر آينه اگر سپاسگزاري كنيد نعمتهاي شما را ميافزايم)
همچنين حضرت علي (عليه السلام) ميفرمايد: (شُكْرَالنعَمِ يُضاعفها و يَزيدُها) (39)
سپاسگزاري از نعمتها باعث فزوني نعمتها و دو يا چند برابر شدن آنها ميگردد.
11- شستشوي دستها پيش از غذا:
امام صادق (عليه السلام) فرمود: شستن دستها قبل از غذا فقر و تهيدستي را از ميان ميبرد و رزق و روزي را ميافزايد. (40)
حديث ديگري از اما صادق (عليه السلام) : كسي كه دستش را پيش از غذا شسته، با حوله خشك نكند، زيرا تا زماني كه رطوبت در دست هست بركتش نيز در غذا باقي است. (41)
12- خوردن آنچه كه بيرون از سفره ميريزد.
13- خوردن قدري نمك همراه با اولين لقمهي غذا
امام صادق (عليه السلام) فرمود: «مَنْ ذَرَّ الْمِلْحَ عَلَي اوَّل لُقْمَهٍ يَأكُلُها اِسْتَقْبَلَ الْغِنی» (42)
(كسي كه روي اولين لقمه غذايش نمك بپاشد، به پيشباز توانگري و بينيازي رفته است)
14- خلال كردن:
امام صادق (عليه السلام) فرمودند: «تَخَلَّلوا عَلي اِثرِْ الطَّعامِ فَاِنَّهُ مَصِحَّهٌ لِلْفَمِ وَ النَّواجِذِ وَ يَجْلِبُ الرِّزْقَ عَلَي العَبْدِ»، (43) پس از غذا دندانهايتان را خلال كنيد، زيرا اين كار باعث بهبودي دهان و دندانهايتان و رزق و روزي را نيز ميافزايد.
15- شستن ظرف:
امام صادق (عليه السلام) فرمودند: «غَسْلُ الاِناءِ وَ كَسّحُ الْفِناءِ مَجْلَبَهٌ لِلرِّزْقِ»
«شستن ظرف و روفتن بيرون منزل وسيلهي روي آوردن رزق و روزي ميباشد.»
16- نيك كردن:
امام باقر (عليه السلام) : «اِنَّ الْبرّ يَزيدُ في الْرِزْق» (44)
امام باقر (عليه السلام) فرمودند: «به راستي كه نيكي كردن رزق را ميافزايد.»
17- خوش رفتاري با همسايه:
امام صادق (عليه السلام) فرمود: «حُسْنُ الْجَوار يَزيدُ في الرِّزْق» (45)
«خوش رفتاري با همسايه، رزق و روزي را زياد ميكند.»
18- خوش اخلاقي:
اميرالمؤمنين (عليه السلام) فرمود: «في سَعَهِ الْاَخلاقِ كُنُوزُ الارزاق» (46)
«گنجينههاي رزق، در خوش اخلاقي است.»
19- صدقه:
حضرت موسي بن جعفر از پدران بزرگوارش و ايشان از پيامبر (صلي الله عليه و آله و سلم) نقل كردهاند كه آن حضرت فرمود: «ما نقص المالُ مِنْ صَدَقَهٍ قَطُّ فَاَعْطُوا و لا تَجْبُنُوا» (47)
هرگز مالي به وسيلهي پرداخت صدقه كاهش نيافته است، بنابراين (صدقه) بدهيد و نهراسيد.
20- ازدواج:
پيامبر (صلي الله عليه و آله و سلم) فرمودند: «تَزَوَّجوُا النِّساءَ فَاِنَّهُنَّ يَأتينَ بِالمال» (48)
(با زنان ازدواج كنيد، به راستي كه آنان ثروت ميآورند)
بخش سوم:
ساير اعمال
1- تقوا:
«و َمَنْ يَتَّقِ اللهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرجاً (وَ يَرزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لايَحْتَسِب) (49)»
«كسي كه تقواي الهي پيشه كند پروردگار برايش راه گشايش قرار ميدهد و او را از جايي كه گمان نميكند روزي ميدهد.»
2- پرداخت زكات
3- زيارت خانهي خدا: «حُجَّوا وَاعْتَمِروا تَصِحَّ اَبْدالُكُمْ و تَتَّسِعَ اَرزاقُكُم وَ تَكفوُا مَؤناتُكُمْ وَ مُؤناتُ عِيالِكُم» (50)
(حج و عمره به جاي آوريد تا بدنهايتان سالم بماند، رزق و روزيتان فراخ گردد و مهمات خود و خاندانتان كفايت شود)
4- توقف بر روي كوي صفا و مروه: امام صادق (عليه السلام) فرمود: «مَنْ اَرْادَ اَنْ يَكثُرَ مالُهُ فَلْيُطِلِ الوُقُوفَ عَليَ الصَّفا وَ الْمَروَه» (51) (هر كس ميخواهد مالش زياد گردد بايد بر كوه صفا و مروه زياد توقف كند)
5- زيارت امام حسين (عليه السلام) :
امام باقر (عليه السلام) فرمود: «مُرُوا شِيعَتَنا بِزِيارَهِ قَبْرِ الْحُسَيْنِ (عليه السّلام) فَاِنَّ اِتيانَهُ يَزيدُ فِي الرِّزقِ وَ يَمُدُّ فِي العُمْرِ وَ يَدْفَعُ مَدافِعَ السُّوءِ وَ ايتانهُ مُفْتَرَضُ علي كُلِّ مُؤمِنٍ مُقِرٍّ بِالْاِمامَهِ مِنَ الله» (52)
«امر كنيد شيعيان ما را به زيارت امام حسين (عليه السلام) به راستي كه زيارت آن حضرت رزق و روزي را ميافزايد، عمر را طولاني میکند و از پيشآمدهاي ناگوار جلوگيري مينمايد. انجام آن بر هر مؤمني كه به امامت آن حضرت از سوي پروردگار ايمان دارد، لازم است.»
6- چهار روز روزه گرفتن در ماه شعبان:
پيامبر گرامي اسلام (صلي الله عليه و آله و سلم) در ضمن حديثي چنين فرمود: (مَنْ صامَ اَرْبَعَهَ اَيّامِ مِنْ شَعْبانَ وُسِّعَ عَلَيهِ فِي الرِّزْق) (53) كسي كه چهار روز از ماه شعبان را روزه بگيرد، رزق و روزي بر او توسعه مييابد.
7- مداومت بر وضو:
مردي خدمت پيامبر (صلي الله عليه و آله و سلم) از كمي رزق و روزي شكايت كرد، حضرت فرمود: «اَدِمِ الطَّهارَهَ يَدُم عَلَيكَ الرِّزْق» (54) «بر طهارت مداومت كن تا رزق و روزي نيز بر تو مداوم باشد.» او طبق دستور عمل كرد و رزقش وسعت يافت.
فصل هفتم:
«موجبات فقر»
بسياري از كارهاي حرام و مكروه باعث فقر و تنگدستي ميشوند، كسي كه خواستار گشايش در روزي است، ابتدا بايد از اين رفتارها دوري كند، سپس با تلاش و كوشش و با اميد و توكل به خداوند، به دنبال رزق خويش برود. اكنون موجبات فقر و تنگدستي را به ترتيب اهميت يادآوري ميكنيم:
1- ربا:
از ديگر عوامل فقر، رباخوردن است، خداوند بركت را از سود بدست آمده از معامله و قرض ربوي، برداشته است. عثمان بن عيسي نقل ميكند شخصي به امام صادق (عليهالسلام) عرض كرد: خداوند در قرآن ميفرمايد:
«يَمْحَقُ الهُ الرِّبا و يُربي الصَّدَقاتِ» خداوند ربا را نابود، ولي صدقات را زياد ميكند.
ولي ميبينيم كه بعضي ربا خورند و اموالشان به ظاهر زياد ميشود.
امام در پاسخ فرمودند: چه نابودي از اين بالاتر كه يك درهم دين انسان را نابود ميكند و اگر توبه كند، باز هم اموالش از بين رفته و فقير ميشود. (55)
2- احتكار:
پيامبر خدا (صليالهعليه وآله و سلم) ميفرمايد: هر كس كالاي مسلمانان را احتكار كند خداي تعالي او را به جذام مبتلا كرده و از جهت مالي نيز ورشكسته ميشود. (56)
3- اسراف:
اسراف يعني خارج شدن از مسير طبيعي، هنگامي كه نعمتها را در غير مسير آن به كار بگيريم، رشد نميكند، بلكه به سوي زوال پيش ميرود. اميرالمؤمنين (عليهالسلام) ميفرمايد: «اسراف سبب فقر و نيازمندي است و ميانهروي باعث بينيازي ميشود».(57)
4- تظاهر به فقر:
برخي افراد در هر سخن و صحبتي خويش را فقير و تهيدست جلوه ميدهند، اين رفتار ناپسند خود ناسپاسي در پيشگاه الهي است، بلكه جلوهاي از زشتترين دوروييهاست. پيامبر گرامي اسلام (صليالهعليه وآله و سلم) ميفرمايد: (مَنْ تَغافَرْ إفْتَقِرْ) كسي كه خود را به فقر و تهيدستي بزند، فقير و نيازمند ميشود. (58)
5- درخواست از ديگران:
يكي ديگر از عوامل فقر اين است كه انسان خداي متعال را فراموش كند و تصور كند كه ديگران بدون خواست خدا ميتوانند حاجت او را برآورند، خداوند اينگونهافراد را به همان كسي واگذار ميكند كه اميد دارند، و ديگر ياري خويش را از آنان دريغ ميكند. خداوند خود قسم خورده است. به عزت و جلالم سوگند! اميد كسي كه به غير من اميدوار باشد، نااميد خواهم ساخت و لباس خواري و ذلت را بر او ميپوشانم و او را از فضل و بخشش خويش محروم ميكنم. (59)
اميرالمؤمنين (عليهالسلام) ميفرمايند: درخواست از ديگران كليد فقر است و روزي را نابود ميكند.
> 6- گناه:
يكي از عوامل كاهش روزي گناه و معصيت الهي است. هر گناهي كيفر و آثاري دارد كه در دنيا و آخرت دامنگير انسان ميشود؛ امام باقر (عليهالسلام) میفرمایند: «إنَّ الْصَّبْرَ لَيَذْنِبُ الذنبَ فَيُزوي عَنهُ الرِّزقُ» «بنده مرتكب گناه ميشود، روزي وي از او زده ميشود».(60)
7- ظلم و ستم:
دنيا خانهي مكافات عمل است، هرچه را انجام ميدهيم به خودمان برميگردد، ظلم و ستم زودتر از هر چيزي در سرنوشت انسان تأثيرگذار است. امام صادق (عليهالسلام) ميفرمايد: «از جمله گناهاني كه نعمتها را دگرگون ميسازد، ستم و سركشي است».
8- تحقير نعمتها:
نبايد به كوچك بودن و كمبودن نعمت نگاه كرد، بلكه بايد به فرستنده و عطا كنندهي آن نگريست. گاهي شخص بزرگي تنها يك كتاب را به انسان هديه ميكند ولي انسان تا آخر عمر از آن محافظت ميكند و آن را گرامي و سبب افتخار ميداند.
امام رضا (عليهالسلام) ميفرمايد: (لاتَسْتَقِلُوا قليلَ الرِّزْقِ فَتُحرِموا كَثيرَه) رزق و روزي كم را ناچيز مشماريد، زيرا اين كار شما را از نعمتهاي فراوان محروم ميسازد. (61)
9- نپرداختن قرض از ترس فقر:
امام باقر (عليهالسلام) ميفرمايد: «اگر كسي قدرت و توانايي پرداخت بدهكاري خود را دارد، اما از ترس فقر از پرداختن آن امتناع ورزد، خداي متعال در همان حال نيز ميتواند او را فقير و نيازمند سازد».(62)
10- كفران نعمت:
از عوامل كاهش روزي، كفران نعمتالهي است.
شكر نعمت، نعمتت افزون كند كفر نعمت، از كفت بيرون كند
هنگامي كه شخصي كفران نعمت ميكند، لياقت داشتن آن را ندارد، خداوند نيز رحمت خويش را از او دريغ ميكند.
11- حرامخواري:
پيامبر اكرم (صليالهعليه وآله و سلم) فرمودند: (مَنْ كَسَبَ مالاً مِنْ غَيرِ حِلَّهِ أفْقَرَهُ الله) «كسي كه مالي را از راه غيرحلال بدست آورد، خداوند او را فقير و تهيدست ميگرداند».(63)
12- نفرين پدر و مادر:
همانطور كه نيكي به پدر و مادر انسان را ثروتمند و عاقبت به خير ميكند، آزار و رنجاندن آنها سبب فقر ميشود؛ پيامبر اكرم (صليالهعليه وآله و سلم) فرمودند: از نفرين والدين دوري كنيد، زيرا به طور حتم به اجابت میرسد و تأثير نفرين آنها از شمشير برندهتر است.
13- تنبلي، كسالت، تنپروري:
يكي از عوامل ديگر فقر و تنگدستي، تنبلي و تنپروري است؛ وقتي انسان از قدرت جسمي و فكري خود بهره نگيرد و بيشتر به فكر خود و خوراك و استراحت و خوشگذراني باشد، بايد منتظر نيازمندي و نداري باشد.
اميرالمؤمنين (عليهالسلام) فرمود: هنگامي كه كسالت و ناتواني با هم پيوند ميخورد، نتيجه اين پيوند، فقر و تنگدستي است. (64)
و در سخني ديگر فرمود: (كَثْرَهٌ النّومِ وَ الكَسَلِ يُورِث الْفَقْرَ) زياد خوابيدن و كسالت فقر و تهيدستي را بدنبال دارد. (65)
14- بيتوجهي به نيازمندان:
خداوند عالم را به هم پيوسته و موجودات را محتاج به يكديگر آفريده است، انسانها نيازمند يكديگرند و به يكديگر حق و حقوقي دارند، وقتي كسي ثروتمند ميشود بايد به ديگران توجه كند و نياز آنان را برآورد، پيامبر اكرم (صليالهعليه وآله و سلم) فرمودند: «كسي كه نعمتش افزون شود نياز مردم نيز به او فراوانتر ميشود، اگر نياز آنان را برآورد نعمتهاي فراوان ديگري به او ميرسد، ولي اگر اين كار را نكند، آنچه را دارد از دست ميدهد».(66)
15- گوش كردن موسيقي:
يكي از عوامل فقر، گوش كردن به موسيقيهاي حرام است، اميرالمؤمنين (عليهالسلام) ميفرمايند: «گوش كردن زياد موسيقي، فقر و تهيدستي را به دنبال دارد».(67)
16- خوردن و آشاميدن در حال جنابت:
خوردن و آشاميدن درحال جنابت مكروه است، اما اگر شخص وضو بگيرد، كراهت آن برطرف ميشود.
امام صادق (عليهالسلام) به واسطهی پدران خويش از اميرالمؤمنين (عليهالسلام) نقل ميفرمايد كه: رسول خدا (صليالهعليه وآله و سلم) ميفرمود: در حال جنابت نخوريد، زيرا سبب فقر و تهيدستي ميشود. (68)
17- تلاوت نكردن قرآن:
رسول خدا (صليالهعليه وآله و سلم) فرمود: «بهرهاي از قرآن، براي خانههاي خود قرار بدهيد، زيرا در خانهاي كه قرآن تلاوت ميشود، گشايش و آسايش و نيكي به اهل آن خانه رو میکند، اموال ساكنان آن فراوان ميشود.»
اما اگر تلاوت قرآن را رها كنند در تنگنا و سختی قرارميگيرند و خير و بركت آن خانه كم ميشود و مال و ثروت ساكنان آن كاهش مييابد. (69)
18- ترك نهي از منكر:
بيتفاوتي نسبت به گناه در جامعه آثاري تخريب كننده دارد و سبب ميشود عذاب الهي بر آنان فروآيد و از درگاه خداوند دور گردند، يكي از آثار آن كاهش روزي است. امام صادق (عليهالسلام) فرمود: «اگر جوان يا جواني در ميان جمع پرورش يابد، ولي آنان او را از گناهي كه انجام ميدهد بازندارند و توبيخش نكنند، خداي متعال، اولين عقوبت و كيفر آن را كاهش روزي آنان قرار ميدهد».(70)
19- ولخرجي
يكي از عوامل فقر، ولخرجي و استفاده از ثروت و مال، بدون تفكر و انديشه است. پيامبراكرم (صليالهعليه و آله و سلم) فرمود: كسي كه در مخارج زندگي ميانهروي كند، خداوند رزق و روزي به او عنايت ميكند و هر كس را كه تبذير و ولخرجي كند از روزي محرومش ميسازد. (71)
اندازه نگه دار كه اندازه نكوست هم لايق دشمن است هم لايق دوست
آن را كه ندارد به معيشت تقدير صد محنت و غم به زندگي همدم اوست
20- خيانت:
همانگونه كه رعايت امانت و بازگرداندن آن سبب جلب روزي ميشود، خيانت در آن از اسباب فقر تنگدستي است، پيامبر اكرم (صليالهعليه وآله و سلم) فرمودند: (بازگرداندن امانت روزي را جلب و خيانت در آن سبب فقر ميشود).(72)
فصل هشتم
«دستوراتي براي اداي قرض و وصول طلب»
1- سه روز روزه گرفتن:
كسي كه حاجتي داشته باشد، بايد سه روز، چهارشنبه، پنجشنبه و جمعه روزه بگيرد، شامگاه پيش از افطار چيزي به عنوان صدقه بپردازد، و هنگامي كه نماز عشاي شب جمعه را خواند، به سجده رود و اين دعا را بخواند:
«اللهمَّ إنّي اَسْألُكَ بِوَجْهِكَ الْكَريم وَاسْمِكَ الْعَظيم وَ عَينِكَ الْماضِيَهِ اَنْ تُصَلّيَ عَلي محمّدٍ وَ آله وَ اَنْ تَقْضِيَ دَيْني و تُوَسِّعَ عَلَّ رِزقي» اگر بر اين كار مداومت نمايد خداوند به رزق او وسعت ميبخشد و قرضش را ادا ميكند. (73)
2- خواندن نماز شب:
امام صادق (عليهالسلام) فرمودك «صًلاهُ الَّيلِ تُحَسِّنُ الْوَجْهَ وَ تُحَسِّنُ الْخُلْقَ وَ تُطَيِّبُ الرِّيحَ وَ تُدِرُّ الرِّزْقَ وَ تَقْضِي الدِّينَ وَ تَذْهَبُ بِالْهَمِّ وَ تَجْلُوا الْبَصَر» (74)
«نماز شب صورت را نيكو، اخلاق را پسنديده، بوي را خوش، رزق را زياد و قرض را ادا ميكند و نيز همّ و غم را از ميان ميبرد و نورچشم را زياد ميكند».
3- قرائت سورهي قدر:
اميرالمؤمنين (عليهالسلام) فرمود: «آن سوره خوب همراهي است براي انسان، بدان وسيله قرضش را ادا ميكند، دينش را عظمت ميبخشد، رستگاريش را نمايان ميسازد، عمرش را طولاني و حالش را نيكو ميگرداند و كسي كه بيشتر گفتارش اين سوره باشد، خداوند را ملاقات ميكند، در حالي كه صدّيق و شهيد است».(75)
4- دعايي كه پيامبر خدا (صليالهعليه وآله و سلم) به اميرالمؤمنين (عليهالسلام) آموخت:
امام باقر (عليهالسلام) از پدرش و آن حضرت از جدّش اميرالمؤمنين (عليهالسلام) نقل ميكند كه فرمود: از قرضي كه به عهده داشتم نزد پيامبر خدا (صليالهعليه وآله و سلم) شكايت كردم. حضرت فرمود: يا علي! اين دعا را بخوان.
«اللهمَّ اَغْنِني بِحَلالِكَ عَنْ حَرامِكَ وَ بِفَضْلِكَ عَمَّنْ سِواك»
اگر به اندازهي صبير قرض داشته باشي، خداوند آن را ادا ميكند، و صبير كوهي است در يمن؛ كه كوهي باشكوهتر و بزرگتر از آن در يمن نيست. (76)
5- دعايي بسيار مهم و مشهور:
امامصادق (عليهالسلام) فرمود: مرديخدمت پيامبر (صليالهعليه وآله و سلم) شرفيابشد و عرضكرد:
يا رسولاله! به شدت دچار وسوسه دل گرديدهام و من مردي بدهكار، فقير و بيچيز هستم.
حضرت فرمود: اين كلمات را تكرار كن.
«تَوَكَّلْتُ عَلَي الْحَيُّ الَّذي لايَموتُ وَالْحَمدُ الَّذي لَمْ يَتَّخِذْ صاحِبَهً ولا وَلَداً وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَريكٌ فِي المُلْكِ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلِيُّ مِنَ الذُّلِّ وَ كَبِّرهُ تَكبيراً»
طولي نكشيد همان مرد، خدمت حضرت رسيد و عرض كرد: پروردگار وسوسهي دلم را از ميان برده، قرضم را ادا كرد و رزق و روزيم را وسعت بخشيد. (77)
دستور براي وصول طلب:
دعايي از امام صادق (عليهالسلام) : وليد بن صبيح ميگويد: در مورد طلبي كه از مردم داشتم (و آنان نميپرداختند) نزد امام صادق (عليهالسلام) شكايت كردم، حضرت فرمود: اين دعا را بخوان.
«اللهمَّ لَحْظَهً مِنْ لَحَظاتِكَ تُيَسِّرُ عَلي غُرَمائي بِها الْقَضاءَ وَ تُيَسِّرُ لي بِها الْاِقْتِضاءَ اِنَّكَ عَلي كُلِّشَيءٍ قَدير» (78)
------------------
20. رضا توحيدی وسعت رزق ص 146
21. محمد من يعقوب كلينی الكافی ج 3 ص 287
22. رضا توحيدی وسعت رزق ص 173
23. محمدبن حن حر عاملي، وسائل الشيعه، ج 8، ص 15.
24. رضا توحيدی وسعت رزق ص 174
25. همان ص 175
26. محمدبن يعقوب كلينی الكافی ج 2ـ ص 498
27. رضا توحيدی وسعت رزق ص 181
28. طبرسی مجمعالبيان ج 9 ص 279
29. رضا توحيدی وسعت رزق ص 183
30. سوره ذاريات آيه 58
31. سيد بن طاووس فلاح المسائل ص 28
32. شيخ صدوق ثواب الاعمال ص 85
33. محمد بن يعقوب كلينی الكافی ج 2 ص 552 روايت 7
34. علامه محمدباقر مجلسی بحارالانوار ج 74 ص 92
35. محمدحسن حر عاملی وسائل الشيعه ج ص 311
36. همان.
37. رضا توحيدی وسعت رزق ص 151
38. سوره ابراهيم آيه 7
39. غرر الحكم فصل 40 ص 441ـ روايت 11
40. محمد بن يعقوب كلينی الكافی ج 6 ص 290
41. همان
42. محمد بن حسن حر عاملی وسائل الشيعه ج 24 ص 407
43. حسن بن فضل طبرسي- مكارم الاخلاق- ص 153.
44. محمد باقر مجلسی بحارالانوار ج 71 ص 81
45. محمد بن يعقوب كلينی الكافی ج 2 ص 666
46. عبدالواحد تميمي آمدی غرر الحكم فصل 58 ص 514 حديث 71
47. محمد باقر مجلسی بحارالانوار ج 96 ص 131
48. حسن بن فضل طبرسی مكارم الاخلاق ص 196
49. سوره طلاق آيه 2 و 3
50. محمد بن حسن حر عاملی وسائل شيعه ج 11 ص 151
51. محمد بن يعقوب كلينی الكافی ج 4 ص 433
52. محمد بن حسن طوسی تهذيب ج 6 ص 42
53. محمد بن حسن حر عاملی وسايل الشيعه ج 10 ص 498
54. ميرزا حسين نوری مستدرك الوسائل ج 13 41
55. محمدبن حسن طوسي، تهذيب الاحكام، ج 7، ص 15.
56. محمدباقر مجلسي، بحارالانوار، ج 62. ص 292.
57. عبدالواحد تميمي آمدي، غررالحكم، ص 359.
58. محمدباقر مجلسي، بحارالانوار، ج 62، ص 292.
59. محمد محمدي ريشهري، ميزان الحكمه، ج 4، ص 3664.
60. محمدبن حسن حر عاملي، وسائل الشيعه، ج 15، ص 301.
61. محمدباقر مجلسي، بحارالانوار، ج 7، ص 347.
62. محمدبن يعقوب كليني، ج 5، ص 101.
63. محمدباقر مجلسي- بحارالانوار- ج 11- ص 5.
64. محمدبن يعقوب كليني، الكافي، ج 5، ص 86.
65. محمدباقر مجلسي، بحارالانوار، ج 75.
66. محمدباقر مجلسي، بحارالانوار، ج 100، ص 5..
67. محمدبن حسن حر عاملي، وسائل الشيعه، ج 15، ص 347.
68. شيخ صدوق، محمدبن علي بن بابويه قمي، من لا يحضر الفقيه، ج 1، ص 83.
69. محمدبن حسن حر عاملي، وسائل الشيعه، ج 6، ص 200.
70. محمد كلباسي، مرتضي نجفي، السعه و الرزق، ص 38.
71. محمدبن يعقوب كليني، الكافي، ج 2، ص 122.
72. همان، ج 5، ص 133.
73. سيدبن طاووس، جمال الاسبع، فصل 4، ص 122.
74. شيخ صدوق، ثواب الاعمال، ص 14.
75. محمدباقر مجلسي، بحارالانوار، ج 92، ص 331.
76. محمدباقر مجلسي، بحارالانوار، ج 95، ص 301.
77. محمدبن يعقوب كليني، الكافي، ج 2، ص 555.
78. محمدبن يعقوب كليني، الكافي، ج 2، ص 37.
منبع: وبلاگ شیمی و معنویات
متاسفانه این وبلاگ آدرس لینک اختصاصی جهت ارجا به این مطلب را نداشت و من قسمت های کاربردی مربوط به وسعت رزق، فقر و ادای دین را از مطلب کلی، جدا کردم
خداوند به نویسنده اجر دهد
با اجازه سهراب...